Posted by 
Γράφει ο Γιάννης Κουτσομύτης
Επί ώρες προσπαθούσε την Παρασκευή ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι να πείσει τους Ευρωπαίους ηγέτες για την βοήθεια που χρειάζεται η χώρα του για να ανταπεξέλθει στον πόλεμο με την Ρωσία. 70 δισεκατομμύρια ευρώ είναι το αίτημα του Ουκρανού Προέδρου προς τους Ευρωπαίους για να αντιμετωπίσει τις πολεμικές ανάγκες σε στρατιωτικό υλικό και ανθρωπιστική βοήθεια. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αντιμετώπισε με κατανόηση το αίτημα του Ζελένσκι, αν και υπάρχουν σοβαρές αντιρρήσεις σε κάποια κράτη-μέλη για την παροχή νέου δανείου, πέραν από τα 90 δισεκατομμύρια που συμφωνήθηκαν με μεγάλη δυσκολία πριν από έξι μήνες.
Την ίδια ώρα που οι Ευρωπαίοι ηγέτες αναζητούν νέους τρόπους χρηματοδότησης της Ουκρανίας, ο Ντόναλντ Τραμπ παρεμβαίνει με μια σειρά από αναρτήσεις και δηλώσεις, ζητώντας ουσιαστικά την συνθηκολόγηση της Ουκρανίας και κατηγορώντας τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι για έλλειψη θέλησης να “σταματήσει ο πόλεμος”. Παράλληλα ο Αμερικανός Πρόεδρος υπέγραψε μερική άρση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας και συμφώνησε με τον Βλαντίμιρ Πούτιν την αγορά εκατομμυρίων τόνων πετρελαίου. Κατηγορεί δε ο Τραμπ την Ευρώπη για διγλωσσία, λέγοντας πως ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν επιβάλει εμπάργκο εισαγωγής ρωσικών ενεργειακών προϊόντων, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αγοράσει από την αρχή του πολέμου ρωσική ενέργεια αξίας 209 έως 320 δισεκατομμυρίων δολλαρίων. Και σε αυτό έχει δίκαιο, καθώς ακόμη και σήμερα η Ένωση εισάγει ρωσικό φυσικό αέριο, με το πλήρες εμπάργκο να προβλέπεται για το φθινόπωρο του 2027.
Ιδιαίτερα απειλητικά για την Ουκρανία είναι και τα σημάδια μείωσης της υποστήριξης από τις ΗΠΑ σε επίπεδο στρατιωτικών πληροφοριών και χρήσης του δορυφορικού συστήματος Starlink, ιδιοκτησίας του Ίλον Μασκ. Ο εκβιασμός του Ντόναλντ Τραμπ απέναντι στον Βολοντίμιρ Ζελένσκι είναι πλέον ξεκάθαρος. Ή συνθηκολογείς τώρα, και όπως-όπως, ή αφαιρούμε από την Ουκρανία την στρατιωτική μας υποστήριξη, με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Ο Ουκρανός Πρόεδρος έχει προφανώς λάβει το μήνυμα και ήταν ξεκάθαρα ειλικρινής σε συνέντευξή του την Κυριακή στο NBC, λέγοντας πως αν οι ΗΠΑ αποσύρουν την υποστήριξή τους προς την Ουκρανία και πάρουν το μέρος της Ρωσίας, τότε “δεν θα μπορέσουμε να υπερισχύσουμε και δεν θα μπορέσουμε να σταθούμε”.
Σύμφωνα με τελευταίες πληροφορίες που μεταδίδει η Wall Street Journal, ο Βλαντίμιρ Πούτιν έχει προτείνει στον Ντόναλντ Τραμπ την διεξαγωγή τριμερούς συνάντησης κορυφής με τη συμμετοχή και του Κινέζου Προέδρου Σι Ζινπίνγκ, στις 18 και 19 Νοεμβρίου στη Σενζέν της Κίνας, στο πλαίσιο της διάσκεψης Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας-Ειρηνικού, και χωρίς βέβαια την συμμετοχή του Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Ο Αμερικανός Πρόεδρος παραδέχεται ότι διεξάγονται συνομιλίες για τον τερματισμό του πολέμου, χωρίς όμως να αναφέρει ποιοί συμμετέχουν στις συνομιλίες.
Μέσα σε αυτές τις δραματικές εξελίξεις για τον πόλεμο στην Ουκρανία, η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται πλέον ενώπιον πολύ σκληρών διλημμάτων, και μάλιστα ιστορικής σημασίας. Οι Ηνωμένες Πολιτείες ετοιμάζονται να συμφωνήσουν με την Ρωσία και την Κίνα για την τύχη της Ουκρανίας, ερήμην και της Ουκρανίας και των -υποτίθεται συμμάχων- χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η αναδιαμόρφωση δηλαδή του status quo στην Ευρώπη ενδέχεται να συμβεί ερήμην της ίδιας της Ευρώπης.
Και πέραν από το ερώτημα εάν η ουκρανική ηγεσία και ο ουκρανικός λαός θα αποδεχθούν τον ωμό εκβιασμό, το μεγάλο δίλημμα βρίσκεται πλέον στην πλευρά των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Θα αποδεχθούν την επιβολή ενός καινούργιου status quo στην γηραιά ήπειρο με τους όρους των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ρωσίας; Πρόκειται για ένα αμείλικτο ερώτημα, το οποίο βέβαια είναι εξαιρετικά δύσκολο να απαντηθεί μονολεκτικά. Ούτε η Ευρώπη μπορεί να επιβάλει στην Ουκρανία μια λύση, το βάρος της οποίας ο ουκρανικός λαός δεν θα μπορεί να σηκώσει. Αλλά και ποιός μπορεί σήμερα να εμπιστευθεί τα ευρωπαϊκά κράτη ότι διαθέτουν το σθένος και τα μέσα να φερθούν ως υπερδύναμη και να υποστηρίξουν με κόστος τα γεωπολιτικά τους συμφέροντα και το μεταπολεμικό status quo ασφάλειας στην ήπειρο.
Εάν η Ρωσία καταφέρει να επιβάλει την δια του πολέμου αλλαγή των συνόρων και του status quo στην Ουκρανία, και μάλιστα με τις ευλογίες των Ηνωμένων Πολιτειών, τότε η συνολική ασφάλεια της Ευρώπης θα τεθεί εν αμφιβόλω και θα έχει χάσει κάθε νόημα η αποτρεπτική ισχύς του ΝΑΤΟ. Έστω όμως και την τελευταία ώρα θα πρέπει οι Ευρωπαίοι ηγέτες θα αρθούν στο ύψος της περίστασης και να αποτρέψουν την δημιουργία τετελεσμένων και την βαρύτατη υπονόμευση του status quo ασφάλειας στην Ευρώπη. Η ιστορία τους καλεί.