Γράφει ο Γιάννης Κουτσομύτης
Ύστερα από δυόμιση περίπου χρόνια απαξίωσης και κυρώσεων από τις ευρωπαϊκές αρχές, η Ελλάδα εγκαθιστά ένα σύστημα κανονικότητας όσον αφορά την διανομή των ευρωπαϊκών ενισχύσεων από την Κοινή Αγροτική Πολιτική προς τους Έλληνες αγρότες και κτηνοτρόφους.
Μεσολάβησαν πολλά χρόνια παρατυπιών και παρανομιών, που οδήγησαν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αναστείλει το 2025 την πιστοποίηση του ΟΠΕΚΕΠΕ. Οι συγκεκριμένες λαθροχειρίες προκάλεσαν σωρεία ποινικών διώξεων κατά στελεχών του Οργανισμού, δεκάδων αγροτών και κτηνοτρόφων, όπως και βουλευτών και πρώην Υπουργών.
Μετά την απόφαση της Κυβέρνησης Μητσοτάκη για την κατάργηση του ΟΠΕΚΕΠΕ και την μεταφορά στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων της αρμοδιότητας αξιολόγησης, ελέγχου και απόδοσης των ευρωπαϊκών επιδοτήσεων για την γεωργία και την κτηνοτροφία, συγκροτήθηκε ένας συγκεκριμένος μηχανισμός στην ΑΑΔΕ, ο οποίος ελέγχθηκε στις αρχές Ιουνίου από την Γενική Διεύθυνση Γεωργίας (DG AGRI) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Όπως δήλωσε στις 8 Ιουλίου ο Επίτροπος Οικονομικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βάλντις Ντομπρόφσκις απαντώντας σε ερώτησή μου αποκλειστικά στην εκπομπή ‘24 Ώρες Ευρώπη’, οι ευρωπαϊκές αρχές εξέτασαν το νέο πλαίσιο που εφαρμόστηκε στην ΑΑΔΕ και υπήρχε αισιοδοξία ότι “η διαδικασία θα επανέλθει ξανά στο σωστό δρόμο”.
Δείτε εδώ τι είχε δηλώσει στις 8 Ιουλίου ο Βάλντις Ντομπρόφσκις:
Επαναφορά της διαπίστευσης του Οργανισμού Πληρωμών της ΑΑΔΕ
Όντως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποτίμησε θετικά το νέο πλαίσιο στην ΑΑΔΕ και επανέφερε την διαπίστευση του ελληνικού Οργανισμού Πληρωμών, ο οποίος λειτουργεί πλέον ως Γενική Διεύθυνση Ελέγχων, Ενισχύσεων και Πληρωμών (ΓΔΕΛΕΠ) της ΑΑΔΕ. Η επιβεβαίωση περιλαμβάνεται στην επιστολή παρατηρήσεων της Γενικής Διεύθυνσης Γεωργίας (DG AGRI), μετά τον επιτόπιο έλεγχο που διενεργήθηκε από τις 2 έως τις 5 Ιουνίου 2026, με αντικείμενο την υλοποίηση του Σχεδίου Δράσης της περιόδου Σεπτεμβρίου 2024 – Μαρτίου 2026.
Η Επιτροπή αποτίμησε θετικά, μεταξύ άλλων:
• την αύξηση των οργανικών θέσεων της ΓΔΕΛΕΠ σε 775 και τον σχεδιασμό πρόσληψης 230 νέων υπαλλήλων, με πρόθεση μονιμοποίησης των θέσεων,
• την ολοκλήρωση της διαδικασίας επιλογής και τοποθέτησης Γενικής Διευθύντριας στην ΓΔΕΛΕΠ,
• το πλαίσιο διαχείρισης σύγκρουσης συμφερόντων, που έχει εγκατασταθεί και εφαρμόζεται,
• την ανάπτυξη στρατηγικής κατά της απάτης και τη λειτουργία Ομάδας Διαχείρισης Κινδύνων
Επίσης, εξετάστηκαν και δεν αποτέλεσαν αντικείμενο παρατηρήσεων ή συστάσεων οι δράσεις ενσωμάτωσης του πρώην ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ.
Οι έλεγχοι της ΑΑΔΕ αποκαλύπτουν το εύρος των παρατυπιών
Παράλληλα με την διοικητική αποκατάσταση του πλαισίου των επιδοτήσεων, η ΑΑΔΕ ξεκίνησε επιτόπιους ελέγχους σε περιοχές που είχαν παρατηρηθεί σοβαρές παρατυπίες. Οι έλεγχοι, οι οποίοι συνεχίζονται, αποκαλύπτουν το πόσο ευρύ είναι το φάσμα των παρατυπιών και παρανομιών.
Κλιμάκιο της ΑΑΔΕ με 58 ελεγκτές μετέβη στην επαρχία Μυλοποτάμου στην Κρήτη για πρώτη φορά και κάλεσαν για έλεγχο 195 κτηνοτρόφους, από τους οποίους ανταποκρίθηκαν στην κλήση μόνο οι 75. Από αυτούς βρέθηκαν παρατυπίες στους 22. Άρα μόνο το 27% των κτηνοτρόφων που είχαν λάβει ή είχαν αιτηθεί αγροτικές επιδοτήσεις πληρούσαν επαρκώς τις προϋποθέσεις. Πρόκειται βέβαια για μια περιοχή, και δεν μπορούν να εξαχθούν συμπεράσματα για όλη την επικράτεια, αλλά το ποσοστό των παρατυπιών φαίνεται να είναι μεγάλο.
Οι κτηνοτρόφοι που δεν προσήλθαν για έλεγχο:
• Χάνουν τις επιδοτήσεις για την αίτηση του έτους 2025 και θα επανελεγχθούν το 2026.
• Εφόσον έχουν ήδη πληρωθεί ενισχύσεις για το 2025 με κριτήριο επιλεξιμότητας το ζωικό κεφάλαιο, τα ποσά θεωρούνται αχρεωστήτως καταβληθέντα και ανακτώνται άμεσα.
• Δεν θα λάβουν την αναδιανεμητική ενίσχυση ούτε τα επόμενα έτη, έως το τέλος της προγραμματικής περιόδου.
Ηλεκτρονική υποβολή των αιτήσεων σε νέα πλατφόρμα της ΑΑΔΕ
Σε λειτουργία δε βρίσκεται από την Τρίτη η νέα πλατφόρμα της ΑΑΔΕ ‘myAGRO’ (myagro.aade.gr), η οποία σχεδιάστηκε ώστε η διαδικασία υποβολής να έχει λιγότερη χειροκίνητη καταχώριση, μεγαλύτερη αξιοποίηση επίσημων δεδομένων και έγκαιρη ενημέρωση του χρήστη για πιθανά σφάλματα ή ασυμφωνίες.
Μεταξύ άλλων η νέα πλατφόρμα:
• αντλεί στοιχεία από επίσημα πληροφοριακά συστήματα, αξιοποιώντας τα δεδομένα που τηρεί η ΑΑΔΕ (όπως Φορολογικό Μητρώο, Ε9, myDATA, δηλώσεις στοιχείων μίσθωσης), το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και άλλες δημόσιες αρχές.
• εισάγει κεντρική ψηφιακή διαχείριση των εξουσιοδοτήσεων,
• συνδέει κάθε ενέργεια με ταυτοποιημένο χρήστη, συγκεκριμένο ρόλο και φορέα,
• πραγματοποιεί ψηφιακούς και γεωχωρικούς ελέγχους κατά τη συμπλήρωση,
• αξιοποιεί το ανανεωμένο χαρτογραφικό υπόβαθρο του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και τα δεδομένα του Κτηματολογίου,
• εντοπίζει ασυμφωνίες πριν από την οριστική υποβολή.
Απολύτως αναγκαίο ένα σύστημα κανονικότητας και νομιμότητας στις αγροτικές επιδοτήσεις
Μετά από μια μακρά περίοδο παρανομιών και παρατυπιών που δυσφήμισαν τη χώρα και έπληξαν βαρύτατα τους νομότυπους και τύπους αγρότες και κτηνοτρόφους, μπαίνουν πλέον οι βάσεις για να λειτουργήσει το ευρύτερο πλαίσιο της ενίσχυσης της αγροτικής οικονομίας σε μια βάση κανονικότητας και νομιμότητας.
Είναι γνωστό πλέον ότι ο αγροτικός τομέας στη χώρα περνάει μια δραματική κρίση και είναι εθνική ανάγκη να λειτουργήσουν όλοι οι φορείς, και το κράτος και οι παραγωγοί, με υπευθυνότητα και σοβαρότητα. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη ξεκινήσει η συζήτηση για τον επόμενο πολυετή προϋπολογισμό 2028-2034, και ο τομέας της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής θα αποτελέσει ένα βασικό τομέα στις σχετικές διαπραγματεύσεις. Ένα διαφανές, διαυγές και απολύτως νόμιμο σύστημα διαχείρισης των αγροτικών επιδοτήσεων προς την Ελλάδα θα αποτελέσει σοβαρό εφόδιο για τη χώρα στις δύσκολες διαπραγματεύσεις που θα έρθουν.
Κυρίως όμως για να γνωρίζουν οι τίμιοι αγρότες και κτηνοτρόφοι, ότι οι ενισχύσεις που παρέχει η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν καταλήγουν στα χέρια “επιτήδειων” που διαθέτουν πολιτικές διασυνδέσεις.
